İkinci el Tesla'yı bireysel satıcıdan almadan önce ne sormalıyım?

Bu rehber ne hakkında

Bu rehber Türkiye için hazırlandı ve satıcının bir bayi değil bireysel bir kişi olduğu durumu esas alıyor. Bayiden alırken kurallar farklı. Sorular herhangi bir ikinci el Tesla için geçerli; dayandığımız kaynakları yazının sonunda listeledik. Biz avukat değiliz, bu yazı hukuki tavsiye değildir.

Bireysel satıcıda sorular neden daha önemli

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, satıcıyı “ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan” kişi olarak tanımlıyor; tüketici ise “ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden” kişi. İki bireyin arasındaki bir satışın bu kanunun ayıplı mal hükümlerine girip girmediğini biz değerlendiremiyoruz. Bu yüzden bireysel satıcıdan alırken parayı vermeden önce sormak, doğrulamak ve baktırmak sizin üzerinize düşen işlerdir diye düşünmek daha güvenli.

Önce VIN’i isteyin

Bir yere gitmeden önce VIN’i isteyin. Aşağıdaki kontrollerin hepsi buradan başlıyor. Satıcı vermiyorsa orada durun. VIN’i aldıktan sonra Tesla geri çağırma sorgusu rehberindeki adımları izleyin.

Aracın geçmişi hakkında sorular

• Kaç sahibi oldu, şu an kimin üzerine kayıtlı?
• Kaza, onarım ya da boya yapıldı mı? Selden ya da sudan etkilendi mi?
• Bakım kayıtlarını gönderebilir misiniz?
• Çoğunlukla hangi serviste bakım yapıldı?

Nasıl kullanıldığına dair sorular

• Neden satıyorsunuz?
• Hiç kiralık, filo ya da şirket aracı oldu mu?
• Nerede kullanıldı: şehir içi, uzun otoyol, tuzlu ve karlı yollar, ya da ılıman bir garaj?

Doğru bir cevap yok. Aracı görürken hangi aşınmaya bakacağınızı gösterir ve satıcının hikâyesini kayıtlarla karşılaştırmanızı sağlar.

Şarj ve batarya hakkında sorular

• Çoğunlukla nasıl şarj edildi: evde mi, yoksa sık sık hızlı şarjla mı?
• Batarya ya da yüksek voltajlı bir parça hiç onarıldı ya da değiştirildi mi?
• Ben gelmeden önce %100’e kadar şarj edip aracın gösterdiği menzili söyleyebilir misiniz?

Bunlar test değil, soru. Cevaplar o gün gördüklerinizle karşılaştıracağınız bir şey verir.

Evrak ve devir hakkında sorular

• Araç kimin adına kayıtlı? Haciz, rehin ya da trafik cezası borcu var mı?
• Fiyatı, VIN’i ve verdiğiniz sözleri yazılı bir sözleşmeye koyar mısınız?

Karayolları Trafik Kanunu’nun 20. maddesi şunu söylüyor: satış ve devirler noterler tarafından yapılır ve noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devir geçersizdir. İşlem, satışın aracın üzerinde trafik idari para cezası borcu bulunmaması ve satış ya da devri kısıtlayıcı bir tedbir ya da kayıt olmaması halinde, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi veya trafik tescil kayıtları esas alınarak noterce yapılıyor. Satış ve devir işlemi, siciline işlenmek üzere üç iş günü içinde trafik tescil kuruluşu ile vergi dairesine bildiriliyor. Noter, yeni malik adına bir ay süreyle geçerli tescile ilişkin geçici belge düzenliyor. Ayrıntılı işleyiş ve gerekli belgeler için noteri arayın.

Gönderebileceğiniz bir mesaj

Kısa ve somut mesajlara cevap gelir. Araca göre uyarlayın.

Merhaba, ilanınızdaki Model Y ile ilgileniyorum. Görmeye gelmeden önce VIN’i, bakım kayıtlarını ve varsa kaza ve onarım geçmişini gönderebilir misiniz? Üzerinde haciz, rehin ya da borç var mı, araç kimin adına kayıtlı? Bağımsız bir uzmana baktırmak da istiyorum. Teşekkürler.

Saklayacak bir şeyi olmayan satıcı genellikle hepsini cevaplar; nasıl cevap verdiği de ne söylediği kadar bilgi verir.

Gitmeden önce cevapları doğrulayın

Satıcının sözü başlangıç, son değil. TRAMER’in sayfası plaka ya da şasi numarasıyla hasar sorgusu yapıyor ve sonuç ekranında hasar bilgisi, araç detayı, değişen parça bilgileri ve kaskosuz dönem sekmeleri bulunuyor. Sorgu ücretli; güncel ücreti sayfadan görün. Sonucu tarihiyle birlikte ekran görüntüsü olarak saklayın. Haciz ve trafik cezası durumunu da noterde işlem yapılmadan önce öğrenin.

Ticari satıcıdan alırsanız

Bayi ya da yetkili tüccardan alıyorsanız kurallar farklı. 6502 sayılı Kanun’un 12. maddesi ikinci el satışlarda satıcının ayıplı maldan sorumluluğunun bir yıldan az olamayacağını söylüyor. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik (27 Ağustos 2024 tarihli Resmî Gazete metni; sonra değişmiş olabilir, güncel hâlini Mevzuat Bilgi Sistemi’nde kontrol edin) ticari satıcının satıştan önceki on gün içinde bir ekspertiz raporu almasını ve raporun bir nüshasını satışta notere ibraz etmesini yazıyor; model yılına göre sekiz yaşın ya da yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar için ekspertiz raporu zorunlu değil. Yönetmelik ayrıca model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin altındaki belirli taşıtlar için motor ve şanzıman ile elektrik ve elektronik sistemlerinde satıştan itibaren üç ay veya beş bin kilometre işletme garantisi öngörüyor. Elektrikli bir aracın bu garantinin kapsamına nasıl girdiğini okuduğumuz metinden çıkaramadık; satıcıya yazılı olarak sorun.

Telefonla çözülemeyecek şeyler

Yukarıdakilerin hepsi aracı görmeden önce yapılır. Bazı şeyler yalnızca yüz yüze görünür: bataryanın gerçek menzili, 12 V akü, fren ve pas, panel boşlukları ve boya, ekran ve belgelerin aracın kendisiyle uyuşup uyuşmadığı. Bağımsız bir uzmandan yazılı rapor ve onarım maliyet tahmini isteyin, tahmini pazarlıkta kullanın.

Kendi yapacağınız kısım için yaptığımız iPhone uygulaması TSL Check: ikinci el kontrol listesi batarya ve menzil, 12 V akü, fren ve pas, tapu ve rehin, servis ve kaza geçmişi, kilometre ve garantiyi kapsıyor; her maddeye fotoğraf ve not ekleyip satıcıya ya da uzmanınıza gönderebilirsiniz (nasıl çalışır). Uzmanın yerini tutmaz.

Ne bulursanız bulun, imzalamadan önce satıcıdan bunu yazılı olarak kayda geçirmesini isteyin.